1. Khái niệm về bảo lĩnh trong tố tụng hình sự?

Trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử vụ án hình sự, cơ quan tiến hành tố tụng có thể áp dụng nhiều biện pháp ngăn chặn khác nhau như tạm giữ, tạm giam, cấm đi khỏi nơi cư trú hay bảo lĩnh.

Trong đó, bảo lĩnh trong tố tụng hình sự là sự thay thế cho tạm giam, cho phép bị can, bị cáo được trở về sinh sống tại nơi cư trú hoặc làm việc dưới sự cam kết bảo đảm của cá nhân hoặc tổ chức. Tuy nhiên, không phải ai cũng nằm rõ thủ tục, việc có một Luật sư Hình sự chuyên sâu là điều cần thiết.

Theo Điều 121 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, bảo lĩnh được xem là một trong những biện pháp nhân đạo, bảo đảm quyền tự do cá nhân, đồng thời vẫn duy trì được sự giám sát của cơ quan tiến hành tố tụng. Cụ thể:

“1. Bảo lĩnh là biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam. Căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi và nhân thân của bị can, bị cáo, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án có thể quyết định cho họ được bảo lĩnh.

2. Cơ quan, tổ chức có thể nhận bảo lĩnh cho bị can, bị cáo là người của cơ quan, tổ chức mình. Cơ quan, tổ chức nhận bảo lĩnh phải có giấy cam đoan và có xác nhận của người đứng đầu cơ quan, tổ chức.

Cá nhân là người đủ 18 tuổi trở lên, nhân thân tốt, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, thu nhập ổn định và có điều kiện quản lý người được bảo lĩnh thì có thể nhận bảo lĩnh cho bị can, bị cáo là người thân thích của họ và trong trường hợp này thì ít nhất phải có 02 người. Cá nhân nhận bảo lĩnh phải làm giấy cam đoan có xác nhận của chính quyền xã, phường, thị trấn nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc, học tập.

Trong giấy cam đoan, cơ quan, tổ chức, cá nhân nhận bảo lĩnh phải cam đoan không để bị can, bị cáo vi phạm các nghĩa vụ quy định tại khoản 3 Điều này. Cơ quan, tổ chức, cá nhân nhận bảo lĩnh được thông báo về những tình tiết của vụ án liên quan đến việc nhận bảo lĩnh.

3. Bị can, bị cáo được bảo lĩnh phải làm giấy cam đoan thực hiện các nghĩa vụ:

a) Có mặt theo giấy triệu tập, trừ trường hợp vì lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan;

b) Không bỏ trốn hoặc tiếp tục phạm tội;

c) Không mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật; không tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tài liệu, đồ vật của vụ án, tẩu tán tài sản liên quan đến vụ án; không đe dọa, khống chế, trả thù người làm chứng, bị hại, người tố giác tội phạm và người thân thích của những người này.

Trường hợp bị can, bị cáo vi phạm nghĩa vụ cam đoan quy định tại khoản này thì bị tạm giam.

4. Những người có thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều 113 của Bộ luật này, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa có quyền ra quyết định bảo lĩnh. Quyết định của những người quy định tại điểm a khoản 1 Điều 113 của Bộ luật này phải được Viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khi thi hành.

5. Thời hạn bảo lĩnh không được quá thời hạn điều tra, truy tố hoặc xét xử theo quy định của Bộ luật này. Thời hạn bảo lĩnh đối với người bị kết án phạt tù không quá thời hạn kể từ khi tuyên án cho đến thời điểm người đó đi chấp hành án phạt tù.

6. Cơ quan, tổ chức, cá nhân nhận bảo lĩnh để bị can, bị cáo vi phạm nghĩa vụ đã cam đoan thì tùy tính chất, mức độ vi phạm mà bị phạt tiền theo quy định của pháp luật.”

2. Đặc điểm và điều kiện áp dụng biện pháp bảo lĩnh trong tố tụng hình sự:

2.1 Đặc điểm

Bảo lĩnh chỉ áp dụng trong một số trường hợp nhất định, không phải là quyền đương nhiên của bị can, bị cáo.
Người đứng ra bảo lĩnh có thể là cá nhân (người thân thích, uy tín) hoặc tổ chức (cơ quan, đoàn thể).
Biện pháp này có tính thay thế cho tạm giam, góp phần giảm thiểu tình trạng giam giữ không cần thiết.

2.2 Điều kiện áp dụng bảo lĩnh trong tố tụng hình sự:

Cơ quan tiến hành tố tụng sẽ xem xét các yếu tố sau trước khi chấp nhận bảo lĩnh:

Nhân thân của bị can, bị cáo: Có nơi cư trú rõ ràng, chưa có tiền án, tiền sự nghiêm trọng.
Hành vi phạm tội: Không thuộc loại rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng hoặc gây nguy hiểm lớn cho xã hội.
Cam kết bảo đảm của người bảo lĩnh: Có khả năng quản lý, giám sát bị can, bị cáo trong thời gian bảo lĩnh, đảm bảo các điều kiện được nêu tại Khoản 2 Điều 121 nêu trên.
Lưu ý: Trường hợp Người được bảo lĩnh vi phạm nghĩa vụ sẽ bị Tạm giam.

Ví dụ: Trong một vụ án về tội đánh bạc, nếu người phạm tội có nơi cư trú rõ ràng, nhân thân tốt và có người thân bảo lĩnh thì cơ quan tiến hành tố tụng có thể cho áp dụng biện pháp này thay vì tạm giam.

3. Quyền và nghĩa vụ của người bảo lĩnh trong tố tung hình sự:

Người nhận bảo lĩnh phải làm văn bản cam kết với cơ quan tiến hành tố tụng, trong đó có nội dung:

Bảo đảm bị can, bị cáo có mặt đúng theo giấy triệu tập.
Không để bị can, bị cáo tiếp tục phạm tội hoặc cản trở hoạt động điều tra, truy tố, xét xử.
Nếu vi phạm, người bảo lĩnh có thể bị xử lý hành chính hoặc buộc nộp tiền bảo đảm.

4. Ý nghĩa của biện pháp bảo lĩnh trong tố tụng hình sự:

Đối với bị can, bị cáo: Giúp họ không phải chịu cảnh tạm giam, có cơ hội ổn định cuộc sống, chữa bệnh hoặc tiếp tục công việc.
Đối với cơ quan tiến hành tố tụng: Góp phần giảm tải tình trạng tạm giam, tiết kiệm chi phí quản lý giam giữ.
Đối với xã hội: Thể hiện tính nhân văn, bảo đảm quyền con người theo Hiến pháp.

5. Thủ tục xin bảo lĩnh trong tố tụng hình sự

Để xin bảo lĩnh, cần chuẩn bị hồ sơ gồm:

Đơn xin bảo lĩnh và cam đoan.
Giấy tờ tùy thân, lý lịch tư pháp (nếu có).
Giấy tờ chứng minh mối quan hệ giữa người bảo lĩnh và bị can, bị cáo.
Giấy xác nhận nơi cư trú hoặc nơi làm việc.

Hồ sơ này sẽ được gửi đến Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án (tùy giai đoạn tố tụng).

6. Vai trò của Luật sư hình sự trong việc xin bảo lĩnh trong tố tụng hình sự:

Không phải trường hợp nào cũng dễ dàng được chấp nhận bảo lĩnh. Trên thực tế, nhiều gia đình nộp đơn nhưng không thành công vì thiếu căn cứ pháp lý hoặc không đủ điều kiện. Đây chính là lúc cần đến sự hỗ trợ của Luật sư chuyên sâu về hình sự:

Luật sư sẽ:

Tư vấn điều kiện, khả năng áp dụng biện pháp bảo lĩnh trong từng vụ án cụ thể.
Soạn thảo, hoàn thiện đơn từ, hồ sơ bảo lĩnh đúng quy định.
Đại diện làm việc, trao đổi với cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án để bảo vệ quyền lợi cho thân chủ.
Bào chữa, bảo vệ hợp pháp cho bị can, bị cáo trong suốt quá trình tố tụng.

👉 Nếu bạn hoặc người thân đang bị tạm giam, ãhy liên hệ ngay Luật sư Lê Văn Thiện – Luật sư hình sự Đà Nẵng để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời. Một sự can thiệp chuyên nghiệp có thể giúp tăng cơ hội được tại ngoại theo biện pháp bảo lĩnh.

7. Luật sư hình sự tại Đà Nẵng – Tư vấn, hỗ t rợ bảo lĩnh trong tố tụng hình sự:

Chúng tôi chuyên:

Tư vấn các biện pháp ngăn chặn bao gồm bảo lĩnh trong tố tụng hình sự.
Soạn thảo hồ sơ, đơn xin bảo lĩnh.
Tham gia bào chữa, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bị can, bị cáo.
Giải quyết nhanh chóng, bảo mật, tận tâm.

Biện pháp bảo lĩnh trong tố tụng hình sự mang ý nghĩa quan trọng, giúp bảo vệ quyền tự do cá nhân và giảm thiểu việc áp dụng tạm giam. Tuy nhiên, để được cơ quan tố tụng chấp nhận bảo lĩnh, việc chuẩn bị hồ sơ và lập luận pháp lý cần chặt chẽ, thuyết phục.

Cần tư vấn và hỗ trợ thủ tục xin BẢO LĨNH tại Đà Nẵng?

Luật sư hình sự hỗ trợ đánh giá khả năng bảo lĩnh theo hồ sơ thực tế, tư vấn lộ trình và hồ sơ cần chuẩn bị. Liên hệ: